PKB (Produkt Krajowy Brutto)

Produkt krajowy brutto (PKB) to podstawowa kategoria rachunków narodowych, definiowana zgodnie z europejskim systemem rachunków ESA 2010, wprowadzonym rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 549/2013. W Polsce rachunki narodowe prowadzi Główny Urząd Statystyczny. PKB obejmuje wartość dóbr i usług finalnych wytworzonych przez jednostki instytucjonalne będące rezydentami kraju, niezależnie od struktury własności.

Stosowane są trzy równoważne metody obliczania:

• produkcyjna: suma wartości dodanej brutto wszystkich sektorów powiększona o podatki od produktów i pomniejszona o dotacje do produktów;
• wydatkowa: spożycie w sektorze gospodarstw domowych i instytucji niekomercyjnych, powiększone o spożycie publiczne, nakłady brutto na środki trwałe, przyrost rzeczowych środków obrotowych oraz saldo eksportu i importu;
• dochodowa: suma dochodów z pracy i z kapitału oraz podatków związanych z produkcją i importem, pomniejszona o dotacje.

PKB nominalny liczy się w cenach bieżących, PKB realny w cenach stałych; relacja obu wielkości to deflator PKB, czyli najszersza miara zmian cen w gospodarce. Dynamikę podaje się rok do roku albo kwartał do kwartału na szeregu wyrównanym sezonowo. Do porównań międzynarodowych służy PKB na jednego mieszkańca według standardu siły nabywczej (PPS) publikowany przez Eurostat.

Stan na 20 września 2026 r. Harmonogram GUS obejmuje szybki szacunek kwartalny około 45 dni po zakończeniu kwartału, szacunek wstępny kwartalny w kolejnych tygodniach oraz wstępny szacunek roczny pod koniec stycznia. Kolejne publikacje rewidują wcześniejsze wartości.

PKB nie obejmuje pracy nieodpłatnej w gospodarstwach domowych ani kosztów środowiskowych, a nierejestrowaną część aktywności ujmuje wyłącznie szacunkowo, dlatego nie jest miarą dobrobytu. Do PKB odnosi się relacje długu publicznego i deficytu sektora finansów publicznych.

Źródła: rozporządzenie (UE) nr 549/2013, komunikaty GUS o rocznych i kwartalnych rachunkach narodowych.