Podatek Belki

Art. 30a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obejmuje między innymi odsetki od środków zgromadzonych na rachunku podatnika i w innych formach oszczędzania (pkt 3), dywidendy oraz dochód z tytułu udziału w funduszach kapitałowych (pkt 5). Podatek pobiera płatnik, czyli bank, fundusz lub biuro maklerskie, w momencie wypłaty albo kapitalizacji, więc na rachunek trafia kwota już pomniejszona. Dochodu nie łączy się z dochodami opodatkowanymi według skali i nie wykazuje w zeznaniu rocznym.

Odrębny tryb dotyczy odpłatnego zbycia papierów wartościowych, udziałów i pochodnych instrumentów finansowych. Zgodnie z art. 30b tej ustawy podatnik rozlicza dochód samodzielnie w zeznaniu PIT-38, składanym do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, na podstawie informacji PIT-8C od biura maklerskiego. W tym trybie strata z danego roku może pomniejszyć dochód z tego samego źródła w kolejnych latach, czego nie przewiduje art. 30a.

Podatek wprowadzono w 2002 r. w wysokości 20% za kadencji ministra finansów Marka Belki, od której pochodzi nazwa. Od 2004 r. stawkę obniżono do 19% i objęto nią dochody ze zbycia papierów wartościowych.

Przykład: kapitalizacja odsetek w kwocie 1 000 zł oznacza podatek 190 zł i wypłatę 810 zł. Przy dochodzie ze sprzedaży akcji wynoszącym 1 000 zł podatek również wynosi 190 zł, ale podatnik wpłaca go samodzielnie po złożeniu zeznania.

Zwolnienia obejmują konta emerytalne. Wypłata z IKE spełniająca warunki wieku i okresu wpłat jest wolna od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 58a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Środki na IKZE nie podlegają podatkowi Belki, lecz wypłata jest opodatkowana ryczałtem 10% według art. 30 ust. 1 pkt 14 tej ustawy.

Ustawa o osobistych kontach inwestycyjnych, podpisana 13 sierpnia 2026 r., wchodzi w życie 1 stycznia 2027 r. i wprowadza zwolnienie dla aktywów inwestycyjnych do 100 000 zł oraz dla aktywów oszczędnościowych, w tym lokat i obligacji oszczędnościowych, do 25 000 zł. Powyżej tych progów obowiązuje podatek od wartości aktywów, którego stawkę wyznacza 19% stopy referencyjnej NBP z 31 października roku poprzedzającego rok podatkowy.

Źródła: ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawa o osobistych kontach inwestycyjnych, komunikaty Ministerstwa Finansów.