Szkoda całkowita

Szkoda całkowita nie jest pojęciem ustawowym, lecz kwalifikacją sposobu rozliczenia. W ubezpieczeniu OC sprawcy wynika z art. 363 § 1 Kodeksu cywilnego: roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu, gdy przywrócenie stanu poprzedniego jest niemożliwe albo pociąga za sobą nadmierne trudności lub koszty. W praktyce likwidacyjnej oznacza to sytuację, w której koszt naprawy przekracza wartość rynkową pojazdu sprzed szkody, a więc próg wynosi 100% tej wartości. W autocasco próg jest umowny i niższy, w OWU zwykle ustalany na 70% wartości pojazdu, co zakład ubezpieczeń stosuje niezależnie od technicznej możliwości naprawy.

Rozliczenie opiera się na różnicy: odszkodowanie równa się wartości rynkowej pojazdu w dniu szkody pomniejszonej o wartość pozostałości, czyli wraku. W autocasco dochodzą potrącenia przewidziane w umowie, na przykład udział własny lub franszyza redukcyjna.

W tym przykładzie w autocasco z progiem 70% szkoda całkowita zachodzi już przy koszcie naprawy powyżej 35 000 zł. Wartość pozostałości ustala zakład ubezpieczeń, zwykle na podstawie oferty z aukcji internetowej wraków lub systemu wyceny. Kwota faktycznie uzyskana ze sprzedaży wraku przez właściciela nie zmienia wysokości odszkodowania. Pojazd pozostaje własnością poszkodowanego.

Odszkodowanie ustalone metodą kosztorysową obejmuje podatek VAT w zakresie, w jakim poszkodowany nie może obniżyć podatku należnego o naliczony (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 17 maja 2007 r., III CZP 150/06).

W ubezpieczeniach obowiązkowych zakład wypłaca odszkodowanie w terminie 30 dni od zawiadomienia o szkodzie, a gdy wyjaśnienie okoliczności nie jest możliwe w tym terminie, w ciągu 14 dni od dnia, w którym stało się możliwe, nie później niż w ciągu 90 dni od zawiadomienia (art. 14 ust. 1 i 2 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych). Wyrejestrowanie pojazdu po szkodzie całkowitej wymaga zaświadczenia o demontażu wydanego przez stację demontażu (art. 79 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym); jeżeli pojazd zostanie naprawiony, pozostaje zarejestrowany.

Źródła: Kodeks cywilny, ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Prawo o ruchu drogowym, uchwała SN III CZP 150/06.